17 Ekim 2012 Çarşamba

Biz – Yevgeni Zamyatin


Biz, milyonlarca biz, her sabah, altı-teker şaşmazlığıyla aynı saatte ve aynı dakikada, yekvücut uyanırız. Milyonlarca biz, aynı saatte çalışmaya başlarız. Daha sonra, milyonlarca biz, yekvücut dururuz. Ardından milyonlarca ele sahip tek bir beden gibi, Çizelge’nin gösterdiği anda kaşıklarımızı ağızlarımıza götürürüz. Ve hepimiz aynı anda kalkar, dinleme salonuna, oradan Taylor eksersizleri için ana salona ve sonunda uyumaya gideriz.” 1884 doğumlu Rus yazar Zamyatin’in 1920’de yazdığı Biz (Mıy), Ursula K. Le Guin’e göre “Şimdiye kadar yazılmış en iyi bilim-kurgu roman, klasik bir karşı ütopya”. Zamyatin resmettiği distopya ile George Orwell, A. Huxley, Ray Bradbury ve Le Guin gibi aynı türde kült eserler vermiş isimlerin de öncüsü ve esin kaynağı olarak kabul edilmekte. Roman baştan sona bir günlükten oluşuyor. Gelecekte var olan otoriter bir TekDevlet düşünün. En tepede de bir Velinimet… Birey yok, ben yok, ruh yok, hayal gücü yok, sadece BİZ var. Herkes birer sayıya ve düşünceden yoksun eyleme indirgenmiş durumda. Dört bir yanı keskin sınırlar, duvarlar sarmış. İnsanlar cam odacıklar içinde, her saniyesi kontrol altında geçirilen yaşamlar sürmekteler. Çalışmak ve itaat etmek gerçek mutluluk sayılıyor. Özgürlükse suç… Romanın baştan sona bir günlükten oluştuğunu söylemiştim. Bu günlük, içinde yaşadığı sistemin kuru matematiksel mantığına sıkı sıkıya bağlı matematikçi D-503’ün günlüğü… Aynı zamanda da BİZ’den BEN’e geçişinin hikâyesi… Nasıl mı? Aşk ile… TekDevlet kendi gücüne tapadursun, muhalifler dört yanı sarmış, devrime hazırlanmaktadırlar. D-503’ün yolu, muhalif I-330 ile kesişince, dönüşüm başlar. Kendi tabiriyle “hastalanır”. Düşünceden uzak, eski huzurlu günlerini arar aramasına ama artık çok geçtir. Ruhu harekete geçmiştir bir kere. Adım adım sona doğru yaklaşılır. Kazanan hangi taraf olacaktır? Bilim-kurgu sevenler bu kitabı mutlaka okumalı. O meşhur öncü romanlardan biri… Biraz gölgede kalmışsa da, zamanla lâyık olduğu ilgiyi göreceğini düşünüyorum.

4 yorum:

  1. Muy buen trabajo!!Felicidades por tu blog,me encanta.
    http://kanito78.blogspot.com.es/

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Muchas gracias :)
      ¡Qué bonito tener un seguidor de España!
      Saludos desde Estambul

      Sil
  2. Biz'i bu yaz okudum. (Biraz da blogunuza dadanmış gibi oldum, azıcık utanıyorum) Daha önce de 1984'ü okumuştum. İki kitapta da sanki ilk somut başkaldırı birbirini seven iki insanın (gerçi Biz'de kadın sevmiyordu ama her neyse) herhangi bir kurala kaideye bağlı kalmadan, devlet izni olmadan, kimseye hesap vermeden sevişmesiydi. Bu güzel bi' şey sanki.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hele ki o koşullarda yaşayan insanlar için anormal bir özgürlük olsa gerek...
      Bu notları önce kendim için alıyorum - malum, insan hafızası - ama birilerinin okuyor olması da hoşuma gidiyor elbette. Özellikle de sizin gibi sağlam okurların... Her zaman yorumlarınızı bekliyor olacağım :)

      Sil