5 Eylül 2014 Cuma

Nora, Bir Bebek Evi & Hedda Gabler – Henrik Ibsen


Norveç edebiyatının en büyük isimlerinden biri Henrik Ibsen (1828-1906). Nora, Bir Bebek Evi, Hedda Gabler, Bir Halk Düşmanı, Hortlaklar, Yaban Ördeği gibi oyunlar başta olmak üzere tüm dünyada belki binlerce kez sahnelenmiş birçok ünlü piyesin yazarı. Eleştirel gerçekçi tiyatronun öncüsü kabul ediliyor. Çağdaş tiyatronun en büyük isimlerinden biri… Bu kısa girişten sonra, gelelim benim okuduklarıma…
Her ikisi de ülkemizde sahnelenmiş olan Nora, Bir Bebek Evi ve Hedda Gabler oyunlarının en önemli ortak özelliği her ikisinin de birer kadın karakter etrafında dönüyor olması.  Yazıldıkları dönem göz önünde bulundurulduğunda, kadın özgürlüğü konusuna müthiş bir bakış getiriyor her ikisi de. Özellikle de Nora, Bir Bebek Evi… Önce babasının, sonra da kocasının evinde el bebek gül bebek bir hayat süren üç çocuklu Nora, günün birinde içinde bulunduğu durumu ve geldiği noktayı tüm çıplaklığıyla görüverir. Artık ne pahasına olursa olsun zincirlerini koparma vakti gelmiştir. Uyanış çok ani ve keskin olur. Oyunun son bölümünde karı-koca arasında geçen diyalog müthiş. Hedda Gabler’de ise Madame Bovary ve Anna Karenina’nın ruhdaşı bir karakter yaratmış Ibsen. Zengin bir ailede, kaprisli ve bencil bir biçimde yetişmiş Hedda Gabler, istemeden yapmış olduğu evlilikte tutkularının ve hırslarının kurbanı olur. Her iki oyun da ikiyüzlü, çıkarlar üzerine kurulmuş evlilik ilişkilerine çok sert bir eleştiri getirmekte.
Norveç edebiyatı demişken, Norveç sinemasını da es geçmeyelim. Başka Sinema’yı duymuşsunuzdur. “Yıl boyunca festival” anlayışıyla geçen sene hayata geçirilen çok güzel bir uygulama. Ay boyunca, alternatif sinemadan dört film, belli sinema salonlarında izlenebiliyor. İstanbul Anadolu yakasında Rexx ya da Moda Sahnesi’nde mesela… Bugün vizyona giren Körlük (Blind) adlı ilginç bir Norveç filmi var. Aniden kör olan genç bir kadının yaşamına odaklanıyor film. Evet, oldukça dramatik ancak mizah filme öylesine ustalıkla sokulmuş ki, üzerinize kasvet çökmeden ayrılıyorsunuz sinemadan.  

2 yorum:

  1. Tanıtımlarınızla sürekli bana yeni ufuklar açıyorsunuz. Henüz İbsen'i hiç okumadığımı farkettim. Kendimi ayıplıyorum.
    Sevgi ve saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim bu nazik yorumunuz için. Aynı şeyi ben de sizin kitap tanıtımlarınız ve gezi yazılarınız için hissediyorum. Yeni yazılarınızı merakla bekliyoruz.
      Selamlar...

      Sil